Transkrypcja

Podczas gdy na wielu macewach nazwiska zmarłych zapisano tylko hebrajskimi literami, zasady transkrypcji stosowane przez kamieniarzy były bardzo niespójne i opierały się głównie na uproszczonej pisowni jidysz; co więcej, zmarli nosili nazwiska polskie, niemieckie, rosyjskie i hebrajskie. Dlatego musieliśmy stworzyć własny system transkrypcji hebrajskiego zapisu z powrotem do zapisu łacińskiego, uwzględniający te okoliczności, a pomogły nam w tym macewy, na których nazwiska zapisano zarówno literami hebrajskimi, jak i łacińskimi. Opracowaliśmy system, który w naszym przekonaniu najpełniej oddaje metody transkrypcji stosowane przez warszawskich Żydów, przy czym za każdym razem staraliśmy się zrozumieć nazwisko i znaleźć jego pochodzenie. W rezultacie nazwiska niemieckie zapisaliśmy według zasad języka niemieckiego, natomiast polskie, nieliczne rosyjskie, pojedyncze hebrajskie i takie, których pochodzenia nie byliśmy w stanie stwierdzić zapisaliśmy według zasad języka polskiego. Wszystkie warianty zostały uwzględnione w naszej wyszukiwarce. Poniżej prezentujemy wyłonione w ten sposób reguły transkrypcji.

Autorzy systemu transkrypcji: Witek Wrzosiński, Magda Braniewska, Remek Sosnowski

Litera hebrajska Wymowa jidysz Transkrypcja polska Transkrypcja niemiecka
א /a/, /o/, /u/ a, o, ó, u a, o, u, au
ב /b/ b, w b
ג /g/ g g
ד /d/ d d
ה /h/ h, pomijane h, pomijane
ו /u/, /o/ u, o u, o
ז /z/ z, ż z, s
ח /kh/ ch ch
ט /t/ t t
י /y/, /i/ i, j, y, e, pomijane j, i, ie, ü, u, e, pomijane
כ, ך /kh/ ch ch
ל /l/ l, ł l
מ, ם /m/ m m
נ, ן /n/ n, ń n
ס /s/ s s
ע /e/ e, a e
פ, ף /p/, /f/ p, f p, f, v
צ, ץ /tz/ c, cz, ć z, tz, tsch
ק /k/ k k, ck
ר /r/ r r
ש /sh/ sz, ś sch, s
ת /t/, /s/ t, s t, s
וו /v/ w w, v
יי /ey/ ej, aj, je, ja ei
טש /tsh/ cz, ć tsch
דש, דזש /dsh/ dż, dź dsch
אה, וי /au/, /oy/ au, oj au

Przykłady:

קירשנשטיין – Kirschenstein (nazwisko niemieckie)

שציגעל – Szczygieł (nazwisko polskie)

ווינאגראדאוו – Winogradow (nazwisko rosyjskie)

אשכנזי – Aszkenazy (nazwisko hebrajskie)